ترخیص کاری پرویزخان خسروی

 مزایا و معایب کالاهای ایرانی دربازارعراق و نظر تجار و مصرف کنندگان عراقی

 

ابتدائاً درباره ی مزایا و نقاط مثبت کالاهای با کیفیت و خوب ایرانی در بازار عراق خواهیم گفت و به شرکت ها و تولید کنندگان موفق ایرانی که کالاهایشان مورد رضایت مصرف کنندگان و تجار عراقی قرار دارد اشاره خواهیم کرد و در مرحله بعدی به معایب و مشکلات کالاهای ایرانی در نزد تجارعوامل پخش و توزیع و مصرف کنندگان عراقی خواهیم پرداخت.

از سال 2010 میلادی که قوانین جدید و سختگیرانه گمرکات عراق هم در شمال و هم در جنوب به اجراء در آمد  و ورود کالاهای ضعیف و بی کیفیت که قبل از آن از همه کشورهای دنیا از جمله ایران وارد عراق می شد متوقف شد و این امر باعث گردید که ورود بعضی از کالاهای ضعیف و بی کیفیت ایرانی نیز به عراق متوقف شود و این موضوع از یک جنبه بسیار مفید بود زیرا از آن سال تا کنون کالاهای با کیفیت و رقابتی ایران وارد بازار عراق می شود، کالاهایی که گواهی سلامت و کیفیت آنها توسط شرکت های بازرسی و کنترل کیفیت کالا نظیر SGS، BV، Cotecna و ... صادر می شود و ورود این نوع کالاهای با کیفیت به بازار رقابتی عراق باعث اعتبار و ارزش تولیدات و محصولات ایرانی در نزد تجار و مصرف کننددگان عراقی شده است و از طرفی بعضی از آنها دارای قدرت رقابت پذیری با کالاهای مشابه خارجی می باشند و بیشترین اوج صادرات آن در 12 ساله اخیر در سال 2014 به مبلغ 6.140 میلیارد دلار کالای غیر نفتی، دلیل استقبال بازار عراق از آن­ها می­باشد که بنوعی اعتراف به کیفیت مناسب و قیمت رقابتی و ارزان آنها است. مثلاً در صنعت کاشی و سرامیک بیشتر حجم صادرات آن در قبضه شرکت های ایرانی است و کاشی ایرانی با قیمت ارزان و طرحهای زیبا و کیفیت خوب بعد از کاشی اسپانیایی و ایتالیایی و چینی قرار دارد.(البته از نظر کیفیت و طرح و زیبایی در مرتبه چهارم است ولی  از لحاظ حجم در رتبه اول قرار دارد)

در زمینه صادرات سیمان،سیمان سامان غرب در کرمانشاه بهترین سیمانهای وارداتی به عراق هستند در عرصه ورق های گالوانیزه و سفید شرکت هفت الماس قزوین و فولاد کاشان بهترین مارک ها در عراق هستند.

در عرصه محصولات شیرینی شکلات و کیک و بسکویت، شرکت شیرین عسل تبریز بهترین مارک بازار عراق در بین سایر مارک های مشابه خارجی است و در حدود 10 سال است که جایگاه خود را حفظ کرده و اساساً یک برند مشهور در عراق می باشد. در عرصه صادرات کود اوره 46% پتروشیمی بیستون پر طرفدار ترین و با کیفیت ترین کود در عراق شناخته شده است در زمینه صادرات ماشین آلات صنعتی بهترین و ارزانترین خطوط سنگ شکن معدن، سنگ شکن های ایرانی است که با بیشترین کارایی و کمترین تعمیرات و کمترین سایش نسبت به خطوط خارجی موجود در عراق جای خود را درتمام عراق باز کرده و ماشین آلات سنگ شکن خارجی نظیر مارکهای اروپای شرقی و ترکیه همه آن­ها توسط صاحبان معادن از خط خارج شده و سنگ شکن های ایرانی جایگزین آنها شده است زیرا یک خط سنگ شکن ترکیه بیش از یک میلیون دلار قیمت دارد ولی یک خط ایرانی حدود 200.000 هزار دلار و کارآیی سنگ شکن ایرانی بالاتر و هزینه تعمیر و نگهداری آن کمتر و آسانتر است و سریع و ساده و ارزان به قطعات و خدمات آن دسترسی دارند.

و بسیاری دیگر از شرکت های کوچک و بزرگ ایرانی که ذکر نام آنها محتاج یک لیست بلند بالا می باشد.

حال که این مقدار درباره مزایای بعضی از کالاها و شرکت های موفق ایرانی گفته شد، لازم است که با نگاه نقادانه درباره ی معایب و نواقصات و مشکلات کالاهای ایرانی نیز گفته شود تا تولید کنندگان و صادر کنندگان دیگر که تا حال کالایی به عراق صادر نکرده اند و می خواهند اطلاعاتی درباره ی بازار عراق بدانند، عیوب کالای خودشان را بشناسند و بدانند که ذهنیت مردم عراق درباره ی بعضی از کالاهای ایرانی چیست و چگونه وارد بازار عراق بشوند که بازار عراق از کالای آنها استقبال بکند.

امّا صدور این همه کالای ایرانی به عراق که حتی شرکت های بازرسی و کنترل کیفیت کالا، گواهی سلامت و قبولی کیفیت آنها را صادر می کنند و به معنی آن نیست که این کالاها در اوج کیفیت برتر هستند و قابل رقابت با کشورهای صنعتی درجه یک و دو جهان در بازار عراق می باشند، بلکه به معنای مجاز بودن واردات آن به کشور عراق و براساس استانداردهای کشور عراق هستند و متأسفانه بعضی از کالاهای ایرانی، بعلل مختلف مانند ضعف در تکنولوژی، ضعف در طراحی، تحقیق، بسته بندی، اندازه ها و مقادیر، ضعف در ماشین آلات تولیدی و سایر موارد مختلف دیگر از کالای رقبا عقبتر هستند، مثلاً مرغ منجمد ایرانی که با گواهی بازرسی و کنترل کیفیت Cotecna یا SGS  وارد عراق می شود، قادر به ورود به بازار روسیه نیست، زیرا کشور روسیه دارای استانداردهای بالاتر از استاندارهای عراق است.

به هر حال قضاوت اصلی همیشه با مصرف کنندگان کالا است و آنها ملاک اصلی قبولی و مردودی یک کالا هستند و نظر تجار و عمده فروشان و زنجیره پخش و توزیع کالا، منعکس کننده ی نظر مصرف کنندگان است و لیکن ذهنیت مردم عراق درباره ی کالاهای ایرانی یک ذهنیت کاملاً مثبت نیست و شاید علت اصلی آن هم موارد بسیار زیادی بوده که در گذشته ( قبل از سال 2010 ) و هنگامی که قوانین سختگیرانه گمرکی در عراق وجود نداشت و کالاهای ایرانی بی کیفیت به مقدار زیاد وارد عراق می­باشد و آن ها خاطره مصرف آن­ها را دارند و یا اینکه در مقایسه با کالاهای سایر کشورهای دیگر نظیر اروپایی، هندی، ترکیه، برزیل و اروپای شرقی و ... متوجه آن شده اند و توقعات بیشتری را از کالای ایرانی برای آنها درست کرده است.

از جمله این ذهنیاتی که بازرگانان و مصرف کنندگان عراقی از کالاهای ایرانی دارند، موارد ذیل است:

1- کالای ایرانی از نظر قیمت ارزان و گاهی متوسط است ( مثبت ).

2- کالای ایرانی اکثر مواقع ازکالای چینی بهتر است ولی گاهی کالای چینی بهتر از ایرانی است (مثبت-منفی).

3- کیفیت کالای ایرانی از اروپای شرقی و ترکیه پائینتر است (منفی).

4- کیفیت کالای ایرانی در حد متوسط است ولی گاها بعضی از کالاهای ایرانی دارای کیفیت بالایی است ( مثبت – منفی ).

5- کالای ایرانی بر عکس آنچه که ظاهرش می نماید و یا روی لیبل و بسته بندی در مورد آن گفته شده، نیست ( منفی ).

6- اکثر کالاهای ایرانی دارای کیفیت ثابتی نیستند و کیفیت آنها در نوسان است و به این دلیل زیاد قابل اعتماد نیستند.

7- کالای ایرانی در اوائل کار تا موقعی که در بازار جا نیفتاده، کیفیت آن خوب است و لیکن همینکه بازار آن خوب شد قیمت آن گرانتر شده و به مرور زمان از کیفیت آن کاسته می شود و یا اینکه بعد از استقبال بازار از آن، بدون تغییر قیمت از کیفیت آن کاسته می شود و به تدریج و در طول زمان از مواد ارزانتر در تولید آن استفاده می شود.

8- کالای ایرانی دارای بسته بندی ضعیف و غیر جذاب است و کارخانجات برای بسته بندی آن اهمیت زیادی قائل نیستند و معلوم است که آن را هزینه اضافی می دانند و بسته بندی ضعیف آن به این دلیل است که کالایی که تولید شده کالای با کیفیتی نیست یعنی این اعتراف و حتی اعلام مخفی تولید کننده ایرانی است که میگوید چون کالای من کیفیت ضعیفی دارد بسته بندی ضعیف برای آن انتخاب کرده ام.

9- کالای ایرانی حتی استاندارد خودش را هم رعایت نمی کند(منفی).

10- بعضی از کالاهای ایرانی با وجود کیفیت پائین باز هم از مشابه خارجی گرانتر است مانند مرغ منجمد که آنتی بیوتیک آن بالاتر از مرغ ترکیه است و این یک امتیاز منفی است و قیمتش نیز از قیمت مرغ ترکیه گرانتر است، در حالی که بر عکس، مرغ منجمد ترکیه ارزانتر و بهداشتی تر است و مرغ ترکیه با استفاده از خط 02 که تمام اتوماتیک است تولید می شود ولی مرغ ایرانی از خط 01 که نیمه اتوماتیک است تولید می شود.

11- کارخانه ایرانی بنا به سفارش تاجر عراقی از کیفیت کالای خودش کم می کند تا قیمت آن ارزانتر بشود، که این امر در اوائل کار برای تاجر عراقی جواب می دهد و کارخانه موقتاً بازار خوبی دارد و سود می برد، ولی در این بین بعداً مارک و اعتبار کارخانه خراب می شود و به مروز زمان بعنوان تولید کننده کالای بد و بنجل در بازار معروف می شود و سپس با حضور کالای با کیفیت دیگر کشورها و یا حتی کالای ایرانی دیگر از بازار عراق حذف می شود، در حالی که شرکت های تولید کننده کشورهای اروپایی، کره ای و ترکیه، تحت هیچ شرایطی حتی پیشنهادهای وسوسه کننده تاجر عراقی حاضر به پائین آوردن کیفیت کالایشان نیستند حتی اگر با ورود کالای ارزانتر مجبور به خروج از بازار بشوند وبه همین دلیل حفظ کیفیت است که کالای کشورهای پیشرفته بعنوان یک برند درعراق معروف میشود ولیکن بعضی از تولیدکنندگان وصادرکنندگان ایرانی که فاقد استراتژی در بازارهستند بجای اینکه با درایت مارک خود را تبدیل به برند بکنند،با کوتاه بینی ودلخوش بودن به سودهای مقطعی وکوتاه مدت حضوری ضعیف در بازارعراق پیدا میکنند.
 

شرح آسیبهایی که نحوه بسته بندی ضعیف به کالاهای ایرانی در بازار عراق  وارد میکند:

از جمله مشاهدات و تجربه های 15 ساله اینجانب در گمرکات مرزی و بازارچه های مرزی ایران با عراق دارم یکی از غفلت های بزرگ تولیدکنندگان ایرانی اینستکه اکثر آنها از آسیبهایی که بوسیله دستان کارگران ایرانی و عراقی در مراحل  تخلیه و بارگیری به کالاهای آنها وارد میکنند بی خبر هستند زیرا بطور معمول ، بار کامیونی که از درب کارخانه در ایران بوسیله دستان کارگر بارگیری میشود تا به دست مصرف کننده عراقی برسد بطور میانگین پنج مرتبه جابجا میشود که آسیبهای زیادی به خود کالا و بسته بندی آن وارد میکند و این امر باعث میگردد که زنجیره توزیع و پخش و مصرف کننده نهایی در عراق فکر بکند که کارخانه کالای معیوب تولید کرده و یا نسبت به عیوب کالا و کیفیت بسته بندی بی اعتنا و لاقید است و یکی از نمرات منفی کالای ایرانی در بازار عراق مربوط به همین امر است و عوامل زیر در آن دخیل هستند:

1-کارگر ایرانی و عراقی در بازارچه های و گمرکات مرزی بخاطر دستمزد کمی که میگیرند،در هنگام تخلیه بار اکثرأ کم توجه هستند و مسئولانه عمل نمیکنند و برای اینکه سریع به تخلیه کامیون بعدی برسند  بسته های کالا را گاهی پرت میکنند و گاهی برای افزایش سرعت کار آنرا بفواصل 6-7 متری پرتاپ میکنند و گاهی  با پا روی آن راه میروند و آمد وشد میکنند و باعث آسیب دیدگی کالا،شکستگی،له شدن،پارگی بسته بندی،کج و معوج شدن کالا و بسته بندی و دیگر آسیبهای مختلف به بار تجاری میشوند و برای آنها مهم نیست که کالا با چه قیمت و با چه خون دلی تولید شده و یا اینکه اعتبار و آبروی کارخانه در گرو سلامت کالا و حفظ شکیلی و آراستگی بسته بندی در بازار مصرف خارجی است و بخاطر دستمزد و انعام کمی که کارگران میگیرند نسبت به کار تخلیه و بار گیری  سرد و بی رغبت هستند.
2- در تخلیه و بارگیری بار کامیون ، صاحب بار ایرانی و عراقی کمتر حضور دارند و بیشتر نمایندگان و ترخیصکارهای ایرانی و عراقی حضور دارند و چون بار متعلق به آنها نیست احساس دلسوزی کمتری دارند و تا اتمام تخلیه و بارگیری در کنار کارگران نمی مانند پس کارگران چون چشمان ناظری نمی بینند عمومأ با بار کامیون نامهربان هستند.
3- کارگران کارخانه چون سالها در کارخانه کار کرده اند چیدمان بار صادراتی در کامیون را استادانه انجام میدهند اما کارگران ایرانی و عراقی در بازارچه های مرزی ، کارگر متخصص در نوع خاصی از کالا نیستند و بیشتر کارگر کالاهای عمومی هستند لذا چیدمان آنها غلط ، نامنظم و گاهی زورچپان است که باعث آسیب رساندن به کالا میشوند.
4-از طرف دیگر پنج مرحله تخلیه و بارگیری با دستان کارگر،بطور طبیعی و خواهی نخواهی آسیبهایی به کالا  بار کامیون وارد میکند.
5-از طرف دیگر در گمرکاتی که در حیطه جنوب عراق(دولت مرکزی بغداد)هستند سه  یا چهار تریلر ایرانی را روی دو تریلر عراقی تخلیه میکنند بعضی کالاهای ایرانی به این علت آسیب میبینند.
(البته در گمرکات مرزی اقلیم کردستان،هر تریلر حداکثر تا 36 تن میتواند بارگیری بکند و کامیون جفت تا 16 تن و کامیون تک تا 11 تن میتواند بارگیری بکند).

 

راه حلها برای جلوگیری از آسیب به کالا و بار تجاری ایران و رفع مشکلات مذکور چیست؟

برای رفع این مشکلات،باید تخلیه و بارگیری کالا  با دست یا حذف بشود و یا به حداقل برسد.
1-تا آنجا که امکان دارد کالا بر روی پالت سوار گردد.
2-جنس کارتون و بسته بندی محکمتر باشد و توان تحمل فشار عمودی آنها بیشتر گردد.
3-از مواد و فیبرهای بسته بندی برای محافطت ایمنتر استفاده بشود.
4-تفکر اینکه با بسته بندی ارزانتر در فکر ورود و تسخیر بازار خارجی و حتی داخلی باشیم غلط و غیراقتصادی است.
5-کسی که دارای تفکرات بلندمدت و استراتژیک بازاریابی و رقابت و تصرف بازار باشد بسته بندی مناسب و زیبا و قوی را هزینه نمی داند بلکه حتی آنرا باعث ایجاد ارزش افزوده میداند.

پایان

ترخیص کالای پرویزخان،خسروی،سومار www.maleki-trading.com

 هزینه های بارصادراتی درگمرک ایران در مرز پرویزخان
 هزینه های بارصادراتی درگمرک ایران در مرز خسروی
 کرایه حمل بار از مرز پرویز خان به شهرهای کردستان عراق
 کرایه حمل بار از مرز پرویز خان به بغداد و جنوب عراق
 کرایه حمل بار از مرز خسروی به بغداد و جنوب عراق
 نحوه اخذگواهی مبدأ،برای صدورکالاهای ایرانی به عراق
 ضرورت آگاهی از قوانین گمرک عراق قبل ازصدور کالا
 قوانین و شرایط واردات کالا به عراق
 امتیازات بازارچه مرزی پرویزخان
 وضعیت صادرات ، واردات و ترانزیت کالا های غیرنفتی در مرز پرویزخان
 امکانات بازارچه مرزی پرویزخان برای بارهای تجاری و به ویژه صادراتی
 اطلاعات لازم دربارۀ مرز خسروی و امتیازات و امکانات آن
 وضعیت صادرات، واردات و ترانزیت کالا از مرز خسروی
 علت عدم فعالیت بعضی از صادرکنندگان وتولیدکنندگان دربازار عراق
 تعداد و اسامی بازارچه های مرزی ایران با عراق
 مزایا و معایب کالاهای ایرانی دربازارعراق و نظرمصرف کنندگان عراقی
 لیست کالاهای ممنوعه به عراق(توسط گمرک عراق)
 آشنایی با شهر مرزی و تجاری کلار در آنسوی مرز پرویزخان در اقلیم کردستان